ชื่อบทความ(ภาษาไทย): ผลของการเสริมอาหารข้นที่มีต่อผลผลิตและคุณภาพของเขากวางอ่อน
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Effect of Concentrate Feed Supplementation on Quantity and Quality of Deer Velvet Antler.
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): สุลิตา แพรอัตร์1/  สรรทยา อินทจินดา1/  อำนวย พุทธรัตนัง1  สุวิทย์ อโนทัยสินทวี2/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ):  Sulita Praeurt1/    Santaya Intachinda1/  Amnuay Putaratanung1/  Suwit Anothaisinthawee2/
Online: 15 September 2021
หน้าบทความ: 1-20
คำสำคัญ: เขากวางอ่อน, กวางรูซ่า, อัตราการเจริญเติบโต, ปริมาณและคุณภาพ, อินซูลินไลค์โกรทแฟกเตอร์-วัน (ไอจีเอฟ-1), Velvet antler, Rusa deer, Growth rate, Quantity and quality, Insulin like growth factor 1 (IGF-1) .

บทคัดย่อ

งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาระดับของโปรตีนที่เหมาะสมในอาหารข้น และช่วงเวลาที่เหมาะสม ในการเสริมอาหารข้นต่อผลผลิต และคุณภาพของเขากวางอ่อน การเจริญเติบโตของกวาง และผลตอบแทน ซึ่งสามารถเพิ่มมูลค่าในการเลี้ยงกวาง เป็นทางเลือกในการทำอาชีพปศุสัตว์อีกทางหนึ่ง โดยทดลองในกวางรูซ่าเพศผู้ จำนวน 36 ตัว อายุ 2 ปี กวางอยู่ในช่วงเขาแก่ วางแผนการทดลองแบบ 3×3 Factorial in Completely Randomized Design โดยมีปัจจัยที่ต้องการศึกษา 2 ปัจจัยคือ ปัจจัยจากระดับโปรตีนในอาหารข้นที่เสริมให้กับกวาง จำนวน 3 ระดับ 14% (P1) 16% (P2) และ 18% (P3)  และปัจจัยจากช่วงเวลาที่เสริมอาหารข้น 3 ระดับ ช่วงก่อนผลัดเขา (B) ช่วงผลัดเขา (C) และช่วงการงอกเขาใหม่ (R) จัดกลุ่มปัจจัยร่วมได้ 9 กลุ่ม คือ กลุ่ม P1B P2B P3B P1C P2C P3C P1R P2R และ P3R ทดสอบจนถึงระยะเวลาที่ตัดเขาอ่อน เมื่อเขาอ่อนของกวางแต่ละตัวมีปลายกิ่งของเขาหลักแยกออกจากกันไม่เกิน 2.5 ซม. นำข้อมูลวิเคราะห์ความแปรปรวน (Analysis of Variance)  และเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยของข้อมูลด้วยวิธี Least Significant Difference (LSD) พบว่าอิทธิพลร่วมของระดับโปรตีนในอาหารข้น และช่วงเวลาที่ เสริมอาหารข้นให้กับกวางที่แตกต่างกันมีผลต่อการเจริญเติบโตของกวาง (น้ำหนักเพิ่ม และอัตราการเจริญเติบโต) การเจริญและผลผลิตของเขากวางอ่อน (เส้นรอบวงฐานเขา และเส้นรอบวงที่ปลายเขา) และ คุณภาพของเขากวางอ่อน (IGF-1) อย่างมีนัยสำคัญ (P<0.05) ส่วนลักษณะอื่นๆ พบว่าไม่มีอิทธิพลร่วมของระดับโปรตีนในอาหารข้นและช่วงเวลา     ที่เสริมอาหารข้นให้กับกวาง โดยพบว่า น้ำหนักเพิ่ม (กิโลกรัม) ของกลุ่ม P2C (17.50±2.73) มีค่ามากกว่า (P<0.05) P1B (9.00±2.73) ส่วน ADG (กรัม/วัน) กลุ่ม P3R (147.68±18.87) มีค่ามากกว่า (P<0.05)  กลุ่ม P1B (85.69±15.40) P1R (89.34±13.34) P3B (81.62±15.40) P3C (90.04±18.87)  และ P2R (72.21±15.40) การเจริญเติบโตของเขากวาง (เส้นรอบวงฐานเขา เซนติเมตร) กลุ่ม P2R (18.87±1.25) และ P3B (18.68±1.32) มีค่ามากกว่า (P<0.05) กลุ่ม P1R (15.03±1.09)  และ P2C (15.06±1.26) การเจริญเติบโตของเขากวาง (เส้นรอบวงปลายเขา เซนติเมตร) กลุ่ม P3R (8.83±0.61) มีค่ามากกว่า (P<0.05) กลุ่ม P1R (6.96±0.61) P2B (7.00±0.53) และ P3C (6.88±0.61) ในการเสริมอาหารข้นที่ระดับโปรตีนต่างๆ พบว่าการเสริมอาหารข้นที่ระดับโปรตีน 14% มีต้นทุนค่าอาหาร (บาท) (1,121.31±91.59) น้อยกว่า (P<0.05) ที่ระดับโปรตีน 16% (1,233.42±91.59) และ 18% (1,505.16±101.26) และพบว่า กลุ่ม P1C (907.21±158.64) มีต้นทุนค่าอาหารน้อยกว่า กลุ่ม P1B (1,390.71±158.64) P2B 1,471.46±158.64  P3B 1,976.50±158.64 (P<0.05) ราคาจำหน่ายเขากวางอ่อน (บาท) กลุ่ม P3R (4,366.00±815.36) มีราคาจำหน่ายมากกว่า (P<0.05) กลุ่ม P1B (2,042.00±576.54) P1C (1,302.00±815.36) P2B (2,050.00±576.64) P2C (1,378.67±665.74) และ P1R (1,492.50±576.64) ผลกำไรของการทดลอง (บาท) ของกลุ่ม P3R (3,041.33±888.20) มีกำไรมากกว่า (P<0.05) กลุ่ม P1B (651.29±628.05)  P1R (426.49±628.05), P2B (-25.28±888.20) และ P2C (99.26±725.21)

Abstract

The experiment was conducted to evaluate the effects of protein levels and time to feed of concentrated feed supplementation on velvet antler growth and quality of velvet antler, growth performance of male Rusa deer and profit. Furthermore, this experiment could get more added value in raising deer as domestic animal. Thirty six deer were randomly selected from two years old deer on hard antler stage of antler cycle. The experiment design was 3 x 3 factorial in a completely randomized design with three levels of protein supplementation ; 14% (P1), 16% (P2) and 18% (P3) and three time to feed supplementation ; Before Casting (B), Casting (C) and Regenerate (R). Deer were assigned in 9 treatment combination groups (P1B, P2B, P3B, P1C, P2C, P3C, P1R, P2R and P3R). Velvet antler was harvested, when the top of the main branch of velvet antler was separated not more than 2.5 cm. Data were analyzed with the Analysis of Variance (ANOVA) and significant differences were analyzed by using Least Significant Difference (LSD). It was found that the combination of protein levels and time to feed of concentrated supplementation to velvet antler on the growth of the deer (weight gain and growth rate), growth and yield of velvet antlers (circumference of the base of main velvet and the top of main velvet) and the quality of velvet antler (IGF-1 level) were significantly different (P<0.05). There was no co-influence of the combination of protein levels and time to feed of concentrated supplementation to velvet antler on other traits. The weight gain (kg) of the P2C group (17.50±2.73) was greater than (P<0.05) P1B (9.00±2.73), and the ADG (g/day) of the P3R group (147.68±18.87) was greater than (P< 0.05) P1B (85.69±15.40), P1R (89.34±13.34), P3B (81.62±15.40), P3C (90.04±18.87), and P2R (72.21±15.40). The antler growth (the base of main velvet, cm) of P2R (18.87±1.25) and P3B (18.68±1.32) were greater than (P<0.05), P1R (15.03±1.09) and P2C (15.06±1.26). The top of main velvet (cm) of P3R group (8.83±0.61) was higher than (P<0.05), P1R (6.96±0.61), P2B (7.00±0.53) and P3C (6.88±0.61). In concentrated supplement at various protein levels, it was found that supplementing with concentrated food at 14% protein level had lower cost (Baht) (1,121.31±91.59) than (P<0.05) at protein level 16% (1,233.42±91.59) and 18% (1,505.16±101.26). The P1C group (907.21±158.64) had lower cost (Baht) (P<0.05) than P1B (1,390.71±158.64) P2B 1,471.46±158.64 and P3B 1,976.50±158.64. The selling price of velvet antlers (Baht) of the P3R group (4,366.00±815.36) had higher than (P<0.05) the P1B group (2,042.00±576.54), P1C (1,302.00±815.36), P2B (2,050.00±576.64), P2C (1,378.67±665.74) and P1R (1,492.50±576.64) group. The profit of the experiment (baht) of the P3R group (3,041.33±888.20) was more than (P<0.05), P1B (651.29±628.05), P1R (426.49±628.05), P2B (-25.28±888.20), and P2C (99.26±725.21) groups.


เลขทะเบียนวิจัย: 61(1)-0206-027

1/ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์หนองกวาง  จังหวัดราชบุรี 70120

2/ กองส่งเสริมและพัฒนาการปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ ถนนพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพ 10400