ชื่อบทความ(ภาษาไทย): อัตราพันธุกรรมและสหสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของน้ำหนักและสัดส่วนร่างกายในโคพันธุ์ตาก
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Heritability and Genotypic Correlation of Body Weight and Body Conformation Trait of Tak Beef Cattle.
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): กุลภัทร์ โพธกนิษฐ1/  วัชระ ศิริกุล2/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ): Goolapat Phothikanit1/  Watchara Sirikul2/
Online: 28 April 2020
หน้าบทความ: 33-44
คำสำคัญ: อัตราพันธุกรรม (h2), น้ำหนัก ,สัดส่วนร่างกาย ,โคพันธุ์ตาก,heritability (h2),body weight,body conformation,Tak beef cattle

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์การศึกษาครั้งนี้เพื่อศึกษาอัตราพันธุกรรมและสหสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของน้ำหนักและสัดส่วนร่างกายเมื่อแรกเกิด และเมื่อหย่านมอายุ 200 วัน ในโคพันธุ์ตาก ดำเนินการรวบรวมข้อมูลจากศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ตาก ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์นครสวรรค์ และศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์พิษณุโลก ระหว่างปี พ.ศ. 2535 – 2559 จำนวน 15,032 ข้อมูล วิเคราะห์หาค่าองค์ประกอบความแปรปรวน ทางพันธุกรรมโดยวิธี Restricted Maximum Likelihood ผลการศึกษา พบว่า ค่าอัตราพันธุกรรม (h2) ของลักษณะน้ำหนักเมื่อแรกเกิด (BW) น้ำหนักเมื่อหย่านม (W2) ความยาวลำตัวเมื่อแรกเกิด (STP1) และหย่านม (STP2) ความยาวรอบอกเมื่อแรกเกิด (GIR1) และหย่านม (GIR2) มีค่า h2 เท่ากับ 0.19 0.32 0.13 0.26 0.18 และ 0.27 ตามลำดับ ค่าอิทธิพลสภาพแวดล้อมแบบถาวรจากการเลี้ยงดูของแม่ (pe2) ของลักษณะ BW และ W2 มีสัดส่วนคิดเป็น 4.00 และ 11.00 เปอร์เซ็นต์ ของความแปรปรวนทั้งหมด ค่าสหสัมพันธ์ทางพันธุกรรม (genetic correlation, rg) มีทิศทางในทางบวก โดยพบว่าค่า rg ระหว่าง BW กับ W2 STP2 และ GIR2 ระหว่าง 0.18 – 0.32 ค่า rg ระหว่าง STP1 กับ W2 STP2 และ GIR2 ระหว่าง 0.13 – 0.22 และค่า rg ระหว่าง GIR1 กับ W2 STP2 และ GIR2 ระหว่าง 0.17 – 0.31 สำหรับค่าสหสัมพันธ์ลักษณะปรากฏ (phenotypic correlation, rp) มีทิศทางในทางบวกเช่นกัน โดยพบว่าค่า rp ระหว่าง BW กับ W2 STP2 และ GIR2 ระหว่าง 0.47 – 0.66 ค่า rp ระหว่าง STP1 กับ W2 STP2 และ GIR2 ระหว่าง 0.29 – 0.79 ส่วนค่า rp ระหว่าง GIR1 กับ W2 STP2 และ GIR2 ระหว่าง 0.34 – 0.72

Abstract

The objectives of this study were to examine heritability and genotypic correlation of body weight and body conformation trait at birth and weaning with 200 days of age of Tak beef cattle. These data consisted of 15,032 records from 3 research centers include: Tak, Nakhonsawan and Phitsanulok Livestock Research and Breeding Center during the period of 1992 to 2016. The variance components of heredity were analyzed using Restricted Maximum Likelihood Method. The results found that heritability (h2) of birth weight (BW), weaning weight (W2), body length (shoulder to pin bone, STP) at birth (STP1), and weaning (STP2), heart girth (GIR) at birth (GIR1) and weaning (GIR2) were 0.19, 0.32, 0.13, 0.26, 0.18 and 0.27, respectively. Moreover, maternal permanent environment effect (pe2) of BW and W2 were 4.00 and 11.00% of total variance components. In the terms of genetic correlation (rg) showed that a positive correlation was observed between weight and different traits measurement. The rg between BW and W2, STP2 and GIR2 ranged from 0.18 to 0.32, 0.13 to 0.22 for between STP1 and W2, STP2 and GIR2, and 0.17 to 0.31 for between GIR1 and W2, STP2 and GIR2. Also, phenotypic correlation (rp) showed that a positive correlation was observed similar to genetic correlation. The rp between BW and W2, STP2 and GIR2 ranged from 0.47 to 0.66, 0.29 to 0.79 for between STP1 and W2, STP2 and GIR2, and 0.34 to 0.72 for between GIR1 and W2, STP2 and GIR2.


เลขทะเบียนวิชาการ : 63 (2) – 0206 – 034

1/กลุ่มวิจัยและพัฒนากระบือ สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์ ศูนย์ราชการกรมปศุสัตว์ปทุมธานี อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี 12000

2/ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ทับกวาง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี 18260