ชื่อบทความ(ภาษาไทย):

การให้ผลผลิตของแม่กระบือและทัศนคติของเกษตรกรต่อพ่อพันธุ์กระบือของกรมปศุสัตว์: กรณีศึกษาในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง

ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Productivity Performance of Buffalo Dams and Attitude of Farmers by the Improved Swamp Buffalo Bulls of DLD: A Case Study in the Lower North Eastern Provincial.
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย):

สุวิช  บุญโปร่ง1/ ไชยวัฒน์  ภิญโญเทพประทาน2/ พิเศษ แสดกระโทก2/ ประมร เมืองพรม3/

ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ):

Suvit Boonprong1/ Chaiwat Pinyotepratan2/ Piset Sadkrathok2/ Pramorn Muangprom3/

Online: 30 September 2019
หน้าบทความ: 1-21
คำสำคัญ:

ทัศนคติ,พ่อพันธุ์กระบือ,กรมปศุสัตว์,ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง,attitude, swamp buffalo bulls, DLD, Lower North Eastern Provincial 

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการให้ผลผลิตของแม่กระบือ ทัศนคติของเกษตรกร ความพึงพอใจ ปัญหาและอุปสรรคในการเลี้ยงกระบือ กลุ่มตัวอย่างเป็นเกษตรกรที่เลี้ยงกระบือในจังหวัดสุรินทร์ บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ และนครราชสีมา จำนวน 400 ราย เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์มีโครงสร้าง สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ใช้สถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนมากเป็นชายร้อยละ 70.00 การศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 54.50 อายุเฉลี่ย 50.33 ปี มีสมาชิกในครอบครัวเฉลี่ย 3.55 คน วัตถุประสงค์ของการเลี้ยงกระบือเพื่อใช้ปุ๋ยจากมูลร้อยละ 33.43 ประสบการณ์ด้านเลี้ยงกระบือน้อยกว่า 11 ปี แรงงานที่เลี้ยงกระบือ 1 – 2 คน เคยฝึกอบรมการเลี้ยงกระบือ ร้อยละ 77.75 การจัดการเลี้ยงดูโดยการปล่อยแทะเล็มในพื้นที่ตนเอง และขังคอกให้อาหารหยาบเช้า-เย็นร้อยละ 48.89 การให้ผลผลิตของแม่กระบือจากการใช้พ่อพันธุ์กรมปศุสัตว์ผสมพันธุ์ ผลผลิตคือลูกกระบือที่เกิดคิดเป็นอัตราการตกลูก 65% การจัดการเลี้ยงดูใช้พื้นที่ในการเลี้ยงเฉลี่ย 2.14 ไร่ มีการปลูกหญ้าร้อยละ 13.50 เฉลี่ย 2.27 ไร่ หญ้าที่ปลูกเป็นพันธุ์เนเปียร์ปากช่อง 1 ร้อยละ 53.71 มีการเก็บอาหารสำรองร้อยละ 83.75 เป็นฟางข้าว ร้อยละ 74.11 มีการเสริมอาหารข้น/แร่ธาตุ ร้อยละ 37.50 วิธีกำจัดมูลกระบือ ร้อยละ 53.07 ใช้เป็นปุ๋ย ได้รับบริการฉีดวัคซีนป้องกันโรค ร้อยละ 87.25 ด้านทัศนคติต่อการเลี้ยงกระบือ พบว่าการรวมกลุ่มผู้เลี้ยงกระบือ กลุ่มตัวอย่างมีระดับทัศนคติเห็นด้วยมาก ค่าเฉลี่ย 3.80 ส่วนทัศนคติด้านประเพณีและวัฒนธรรมการเลี้ยงกระบือ เห็นด้วยปานกลาง ค่าเฉลี่ย 3.17 ด้านทัศนคติต่อพ่อพันธุ์กระบือของกรมปศุสัตว์ พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีทัศนคติระดับเห็นด้วยมาก มีค่าเฉลี่ย 4.08 โดยมีประเด็นรูปร่างลักษณะของพ่อพันธุ์สมส่วนสามารถผสมแม่พันธุ์กระบือของเกษตรกรได้ กลุ่มตัวอย่างมีทัศนคติระดับเห็นด้วยมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.39 ด้านความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างต่อการเลี้ยงกระบือ พบว่า มีความพึงพอใจระดับพอใจมาก ค่าเฉลี่ย 3.55 ในทุกประเด็นย่อย ยกเว้นประเด็นความต้องการที่จะเลี้ยงกระบือต่อไป มีความพึงพอใจระดับปานกลาง ค่าเฉลี่ย 3.15 ด้านการจำหน่ายและผลตอบแทนจากการเลี้ยงกระบือ มีความพึงพอใจระดับพอใจมากค่าเฉลี่ย 3.63 ด้านการบริการจากเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์ มีความพึงพอใจระดับพอใจมากค่าเฉลี่ย 3.58 ในทุกประเด็นย่อยมีความพึงพอใจระดับมาก ยกเว้นด้านสุขภาพมีความพึงพอใจระดับปานกลางค่าเฉลี่ย 3.20

ปัญหาและอุปสรรคการเลี้ยงกระบือ พื้นที่เลี้ยงไม่เพียงพอ ขาดแหล่งเงินทุนในการกู้ยืม และอาหารหยาบไม่เพียงพอ ร้อยละ 23.48, 20.65 และ 15.99 ตามลำดับ สำหรับแนวทางการแก้ปัญหาควรส่งเสริมการปลูกพืชอาหารสัตว์และเลี้ยงกระบือแบบประณีต มีการส่งเสริมการรวมกลุ่มกระบือแปลงใหญ่ เป็นวิสาหกิจชุมชน หรือสหกรณ์เพื่อเข้าถึงแหล่งทุน ข้อเสนอแนะงานวิจัยในอนาคต ควรมีการวิจัยเชิงความต้องการของตลาด แนวทางการพัฒนาอุตสาหกรรมกระบือไทย

Abstract

            The objectives of this study were productivity performance of buffalo dams and attitude of farmers using by the improved swamp buffalo bulls of DLD, attitude and satisfaction, problems and obstacles on raising buffalo in the lower North Eastern Provincial. Samples of raising buffalo farmers in Surin, Buriram, Sisaket and Nakorn Ratchasima Provinces. The data were collected by using questionnaire. The sample composed of 400 samples. Data was analyzed for conclusion by computer program. Analyzing used percentage, mean, and standard deviation. The results found that most of samples were 70.00% male. They had primary education with 54.50%, and were 50.33 years old. The family members were 3.55 heads per family. The objective of raising buffalo was to use manure with 33.43%. Experience in raising buffalo was less than 11 years, the laborers for keeping buffaloes were 1 – 2 heads. They were trained on raising buffaloes with 77.75%. The buffaloes were kept by owned areas and restrained in morning and in evening with 48.89%. The productivity performance of buffalo dams using by the improved swamp buffalo bulls of DLD found that the calving production was 65.00%. The buffalo management area used for raising buffalo was 2.14 rai. The forage was grown with 13.50 % in 2.27 rai. The forage was cultivated as Napier Pak Chong 1 with 53.71%. Store feed reserves were 83.75% such as: 74.11% rice straw, 37.50% concentrate/minerals supplementation. The 53.07% dropping manure by using as agricultural fertilizers and 87.25% of buffaloes were vaccinated. The attitude of farmers on raising buffalo by the Department of Livestock Development (DLD). It was found that the grouping for raising buffalo of farmers were very agree with an average of 3.80. In the tradition and culture of raising buffalo, they had agreed with moderate level with an average of 3.17. In terms of attitude for swamp buffalo bull of DLD was found that the grouping for raising buffalo of farmers were very agree with an average 4.08. It was issue characteristic of swamp buffalo bull must good shape and also can using for matting buffalo dam. The attitude of grouping were very agree with an average 4.39. In terms of satisfaction found that they were very satisfactory level with an average of 3.55 in all sub-topics. However, some case wanted to raise buffaloes which was moderately satisfied with an average of 3.15. The selling and economic returns from buffalo showed the farmer was very satisfaction level with an average of 3.63. The services from officials of DLD were very satisfaction levels with an average of 3.58. Except the health service, they satisfied with moderate level, an average of 3.20.

Problems and obstacles in raising buffalo found that were lack of area, lack of funding sources, insufficient feed were 23.48%, 20.65% and 15.99%, respectively. For solutions, it is recommended to encourage the cultivation with high quality forage and raising buffaloes by intensive system, promoting which large buffaloes grouping with a community enterprise or cooperatives to access capital. In future research suggest that there should be market research, recommend to development Thai buffalo production industry.


เลขทะเบียนวิจัย : 54(1)-0206-003

1/กลุ่มวิจัยและพัฒนากระบือ สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์ พญาไท กรุงเทพ ฯ

2/ศูนย์วิจัยและพัฒนากระบือ อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

3/ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์บุรีรัมย์ อำเภอปะคำ จังหวัดบุรีรัมย์