ชื่อบทความ(ภาษาไทย): สภาพการเลี้ยงแพะและความพึงพอใจของเครือข่ายสัตว์พันธุ์ดีกรมปศุสัตว์
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Goat raising conditions and Satisfaction of Department of Livestock Development Animal Breeding Network.
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย):

จิรัสย์ชา กองแก้ว1/  จงรัตน์  ภูมิโคกรักษ์2/  เยาวลักษณ์  เลไพจิตร1/

ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ):

Jiratcha Kongkaew1/  Jongrat Poomkhokrak2/  Yaowaluck  Leephaijit1/

Online: 7March 2019
หน้าบทความ: 56-77
คำสำคัญ: เครือข่ายสัตว์พันธุ์ดีกรมปศุสัตว์ ,ความพึงพอใจ ,แพะ,Animal Breeding Network, Satisfaction, Goat

บทคัดย่อ

การศึกษาสภาพการเลี้ยงแพะและความพึงพอใจของเครือข่ายสัตว์พันธุ์ดีกรมปศุสัตว์ เก็บข้อมูลโดยวิธีสัมภาษณ์จากเกษตรกรเครือข่ายที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 80 ราย ในปี 2561 วิเคราะห์ข้อมูลโดยโปรแกรมสถิติสำเร็จรูปทางสังคมศาสตร์ พบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (88.75%) เกษตรกรมีอายุเฉลี่ย 49.26 ปี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาหรือเทียบเท่า (31.25%)  ด้านอาชีพหลักเกษตรกรประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป (30.00%) รองลงมาเลี้ยงแพะ (27.50%) และด้านการปลูกพืช (26.25%)  ส่วนอาชีพรองเกษตรกรส่วนใหญ่จะเลี้ยงสัตว์เป็นอาชีพรอง เช่น เลี้ยงแพะ โคเนื้อ สุกร ไก่ เป็ด (68.75%) มีประสบการณ์ในการเลี้ยงแพะเฉลี่ย 10.69 ปี มีพื้นที่ทำการเกษตรเฉลี่ย 26.36 ไร่ และมีพื้นที่สำหรับใช้เลี้ยงแพะเฉลี่ย 8.49 ไร่ แรงงานที่ใช้เลี้ยงแพะเฉลี่ย 2.00 คน ส่วนใหญ่ได้รับประโยชน์จากการเข้าร่วมโครงการฯ (93.75%)  เกษตรกรเลี้ยงแพะเฉลี่ย 63.31 ตัว เกษตรกร 50.00% เลี้ยงแพะพันธุ์แท้ 35.00% เลี้ยงแพะลูกผสม มีเกษตรกร 15.00% เลี้ยงทั้งแพะพันธุ์แท้และพันธุ์ลูกผสม โดยขยายพันธุ์ในฟาร์มตนเอง (35.04%) และซื้อจากฟาร์มเกษตรกรด้วยกัน (34.19%)  นอกจากนี้ยังมีการนำเข้าจากต่างประเทศ (2.50%) วัตถุประสงค์หลักในการเลี้ยงเพื่อจำหน่ายลูก (41.18%)  โดยเลี้ยงขังคอกสลับปล่อยแทะเล็ม (58.43%) ส่วนใหญ่ปลูกหญ้าเลี้ยงแพะ (80.00%) เก็บถนอมอาหารสัตว์หรือสำรองพืชอาหารสัตว์สำหรับเลี้ยงแพะ (58.75%)  และเสริมอาหารข้นหรือแร่ธาตุสำหรับแพะในฟาร์ม (92.50%) ส่วนใหญ่ผสมพันธุ์โดยใช้พ่อพันธุ์ (79.00%) มีการทำเครื่องหมายประจำตัวสัตว์ (43.75%) ด้านป้องกันโรคเกษตรกรมีการฉีดวัคซีนป้องกันโรค (35.00%) และถ่ายพยาธิให้แพะในฟาร์ม (97.50%) มีการจัดเก็บและบันทึกข้อมูลฟาร์ม (60.00%) ด้านการจำหน่ายแพะ พบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่จำหน่ายแพะในช่วงอายุ 3 เดือน – ไม่เกิน 1 ปี (60.00%) โดยเพื่อนบ้านหรือคนที่รู้จักกันมาซื้อที่ฟาร์ม (48.36%) และมีพ่อค้ามารับซื้อที่หน้าฟาร์ม (42.62%) ใช้วิธีชั่งน้ำหนักคิดราคาตามน้ำหนักตัว (50.00%) เฉลี่ย 161.10 บาท/กิโลกรัม รายได้เฉลี่ย 71,586.00 บาท/ปี

ความพึงพอใจของเกษตรกรผู้เลี้ยงแพะที่เข้าร่วมโครงการเครือข่ายสัตว์พันธุ์ดีกรมปศุสัตว์ พบว่า มีความพึงพอใจเฉลี่ยรวม 3 ด้าน ระดับมาก (3.73±0.81) ประกอบด้วย ด้านพันธุ์สัตว์ของกรมปศุสัตว์ ด้านการให้บริการองค์ความรู้ นวัตกรรมเทคโนโลยี และ ด้านเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์ เท่ากับ 3.49±0.84  3.59±0.82 และ 4.12±0.79 ตามลำดับ  สำหรับปัญหาและอุปสรรคในการเลี้ยงแพะของเกษตรกรเครือข่ายในภาพรวมเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง (2.97±1.07) พบปัญหาระดับมาก 2 ปัญหา คือ 1) วัตถุดิบอาหารสัตว์หรืออาหารข้นสำหรับเลี้ยงสัตว์มีราคาแพง (3.88±0.84) และ 2) หาซื้อแพะพันธุ์ดีได้ยากและมีราคาแพง (3.69±1.08)

Abstract

A study of goat raising conditions and satisfaction of animal breeding network of department of livestock development was conducted in 2018. Data were collected by interviewing 80 farmers participating in the animal breeding network of department of livestock development project and analyzed by the Social Science Statistics program. Most of interviewees were male (88.75%). The average age of the farmers was 49.26 years and 31.25% of them had secondary education or equivalent. Main occupation of farmers was in general employment (30.00%), followed by goat raising (27.50%) and crop cultivation (26.25%). As for the occupation, most farmers raised animals as a secondary occupation such as goats, cattle, pigs, poultry, ducks (68.75%). The average experience of raising goats was 10.69 years. An average area of agricultural land was 26.63 rai and an average area for goat raising was 8.49 rai. The average number of labours for goat raising was 2.00 people, most of them (93. 75%) benefited from participating in the program. The average number of goats raised by the farmer was 63.31 goats. Half of the farmers raised only purebred goats, 35% had crossbreds and 15% of them kept both purebred and crossbred goats. A fraction of 35.04% of the farmers performed goat breeding within their own farms and 34.19% purchased breeding goats from other farms with 2.50% imported from foreign countries, 41.18% of the farmers had the main objective of goat raising to sell the goat kids. Most farmers (58.43%) kept their goats in a confined housing switching time with free range grazing. Most of the farmers (80.00%) grew grasses, 58.75% of them preserved goat feed for raising, 92.50% supplemented the concentrate or minerals for the goats, most of farmers (79.00%) used bucks for mating. Only 43.75% of farmers had the animal identification. For the prevention of disease, 35.00% of farmers vaccinated their goats for disease prevention, 97.50% dewormed their goats, 60.00% collected and performed herd recording.  For goat selling, 60.00% of farmers sold the goats aged between 3 months and 1 year to neighbors or known people at the farms (48.36%) and merchants came to buy at the farm gate (42.62% ). The price was calculated according to body weight (50.00%), average price was 161.10 baht / kg, average income was 71,586.00 baht / year

The satisfaction of the goat farmers who participated in the DLD Animal Breeding Network Project was averaged over 3 aspects at a high level (3.73±0.81) including breeding animals, knowledge technology and innovation service, and Department of Livestock Development officers with the average satisfaction lavels at 3.49 ± 0.84, 3.59 ± 0.82 and 4.12 ± 0.79, respectively. The overall problems and obstacles in the goat farming of farmers participating in the network project were at a moderate level (2.97 ± 1.07). Two problems were found at a high level including 1) animal feed and raw materials or animal concentrate feed were expensive (3.88 ± 0.84) and 2) difficulty in the procurement of breeding goats and expensive breeding goat prices (3.69 ± 1.08)


 ทะเบียนวิชาการเลขที่  :  62(2)-0206-027

1/ สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์ ศูนย์ราชการกรมปศุสัตว์ปทุมธานี 91 หมู่ 4 ต.บางกะดี อ.เมือง จ.ปทุมธานี 12000

2/ ศูนย์วิจัยและพัฒนาสุกร อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา 30450