ชื่อบทความ(ภาษาไทย): การศึกษาสภาพการเลี้ยงโคเนื้อและความพึงพอใจของเกษตรกรเครือข่ายสัตว์พันธุ์ดีกรมปศุสัตว์
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Study on Beef Cattle Raising Condition and Satisfaction of Animal Breeding Network Farmers of Department of Livestock Development.
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): จิรัสย์ชา กองแก้ว1/  ประไพ  สังฆะมณี2/  เยาวลักษณ์  เลไพจิตร1/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ): Jiratcha Kongkaew1/  Praphai  Sungkamanee2/ Yaowaluck  Leephaijit1/
Online: 26 February 2019
หน้าบทความ: 35-55
คำสำคัญ: เครือข่ายสัตว์พันธุ์ดีกรมปศุสัตว์,ความพึงพอใจ ,โคเนื้อ,Animal Breeding Network Farmers, Satisfaction, Beef Cattle

บทคัดย่อ

การศึกษาสภาพการเลี้ยงโคเนื้อและความพึงพอใจของเกษตรกรเครือข่ายสัตว์พันธุ์ดีกรมปศุสัตว์ เก็บข้อมูลโดยวิธีสัมภาษณ์จากเกษตรกรเครือข่ายที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 288 ราย วิเคราะห์ข้อมูลโดยโปรแกรมสถิติสำเร็จรูปทางสังคมศาสตร์ พบว่า เกษตรกรมีอายุเฉลี่ย 52.54 ปี จบการศึกษาชั้นประถมศึกษา (30.56%) แรงงานที่เลี้ยงโคเฉลี่ย 2.32 คนต่อครัวเรือน มีประสบการณ์การเลี้ยงโคเฉลี่ย 16.61 ปี จำนวนโคเนื้อที่เลี้ยงเฉลี่ย 35.36 ตัว เป็นพันธุ์ลูกผสม (39.24%) มีการขยายพันธุ์ในฟาร์มตนเอง (32.34%) วัตถุประสงค์หลักในการเลี้ยงเพื่อจำหน่ายลูก (58.61%) เลี้ยงขังคอกสลับปล่อยแทะเล็ม (50.00%) เกษตรกรส่วนใหญ่ปลูกหญ้าเลี้ยงโค (88.54%) ซึ่งเป็นหญ้าเนเปียร์ (34.77%) เก็บถนอมอาหารสัตว์หรือสำรองพืชอาหารสัตว์สำหรับเลี้ยงโคเนื้อ (93.06%) และเสริมอาหารข้นหรือแร่ธาตุให้แก่โคภายในฟาร์ม (88.89%) มีการทำเครื่องหมายประจำตัวสัตว์ (48.26%) ด้านการป้องกันโรค พบว่า มีการฉีดวัคซีนป้องกันโรค (87.50%) และถ่ายพยาธิโค (91.32%) อีกทั้งมีการจัดเก็บและบันทึกข้อมูลฟาร์ม (74.65%) ด้านการจำหน่ายและผลตอบแทน พบว่า เกษตรกรจำหน่ายโคในช่วงอายุมากกว่า 1 ปี – ไม่เกิน 2 ปี (31.17%) โดยพ่อค้าจะมารับซื้อที่ฟาร์ม (47.10%) วิธีการจำหน่ายโดยวิธีตีราคาเหมาเป็นรายตัว (73.75%) ซึ่งทำให้เกษตรกรมีรายได้เฉลี่ย 396,967 บาท/ปี ความพึงพอใจของเกษตรกรเครือข่าย พบว่า มีความพึงพอใจเฉลี่ยรวม 3 ด้าน ระดับมาก (3.84±0.85) ประกอบด้วย ด้านพันธุ์สัตว์ของกรมปศุสัตว์ ด้านการให้บริการองค์ความรู้ นวัตกรรมเทคโนโลยี และ ด้านเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์ เท่ากับ 3.71±0.90 3.70±0.83 และ 4.11±0.82 ตามลำดับ สำหรับปัญหาและอุปสรรคในการเลี้ยงโคเนื้อของเกษตรกรในโครงการฯ พบปัญหาในระดับมาก คือ หาซื้อสัตว์พันธุ์ดีได้ยาก (3.74±1.00) และวัตถุดิบอาหารสัตว์หรืออาหารข้นมีราคาแพง (3.49±0.98)

Abstract

A study on beef cattle raising conditions and satisfaction of animal breeding network farmers of department of livestock development was carried out. Data were collected by interviewing 288 farmers participating in the animal breeding network of department of livestock development and analyzed using the Social Science Statistics program. The average age of the farmers was 52.54 years and 30.56% of them had primary education. The average number of cattle per farmer was 35.36. The highest percentage of cattle was crossbred cattle (39.24%), a proportion of 32.34% farmers performed breeding and multiplication of the herd within their own farms, and the main purpose was to produce and sell progeny calves (58.61%). Half of the farmers managed the cattle farms by alternate keeping them in feedlot and free range grazing (50.00%). Most of the farmers cultivated pasture (88.54%) which was Napier grass, 93.06% had animal feed storage/ stockpiling for cattle and 88.89% supplemented concentrate feed. Only 48.26% of the farms had animal identification, disease prevention using vaccination was 87.50% of the farms and 91.32% of the total dewormed their cattle for parasitic control in the farms. There were 74.65% of the farms kept their cattle herd records. Farmers sold cattle at the ages between 1 year and 2 years (31.17%). Selling by the buyers coming to the farms was at 47.10%, and prices were evaluated per head basis at 73.75%. Average income was 396,967 baht/ year. Farmer satisfaction from the survey in three aspects was averaged at a high level of (3.84 ± 0.85), including the breeding animals from the Department of Livestock Development (DLD), Services of knowledge, technology and innovation, and staff of DLD being 3.71±0.90 3.70±0.83 and 4.11±0.82, respectively. The problems and obstacles in raising beef farmers in the project was at a high level for difficulty in procurement of a good breeding stocks (3.74 ± 1.00) and high prices of feed stuff raw material/ concentrate feed (3.49 ± 0.98).


 ทะเบียนวิชาการเลขที่  62(2)-0206-016

1/ สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์ ศูนย์ราชการกรมปศุสัตว์ปทุมธานี 91 หมู่ 4 ต.บางกะดี อ.เมือง จ.ปทุมธานี 12000

2/ ศูนย์วิจัยและพัฒนาโคเนื้อ  อ.ลำสนธิ จ.ลพบุรี 15190