ชื่อบทความ(ภาษาไทย): การศึกษาความสมบูรณ์พันธุ์ในกระบือนม ลูกผสม และกระบือปลัก ในฟาร์มเกษตรกรเครือข่ายกรมปศุสัตว์1/
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): A Study on Fertility of Riverine Buffaloes, Crossbred and Swamp Buffaloes in Network Farm of Department of Livestock development .1/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): ธิดา โคมแสงทอง2/ และ กอบสุข ทองสอดแสง 3/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ): Tida Comsangthong2/ and Gopsuk Thongsotsaeng 3/
Online: 8 November 2018
หน้าบทความ: 1-15
คำสำคัญ: กระบือ,ความสมบูรณ์พันธุ์ ,ฟาร์มเกษตรกรเครือข่ายกรมปศุสัตว์,Buffaloes, fertility, Network Farm of Department of Livestock development

บทคัดย่อ

ลักษณะความสมบูรณ์พันธุ์ต่ำเป็นปัญหาสำคัญของการผลิตกระบือ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสมบูรณ์พันธุ์ของกระบือนม กระบือลูกผสม และกระบือปลักในฟาร์มเกษตรกรเครือข่ายกรมปศุสัตว์ อำเภอแปลงยาว จังหวัดฉะเชิงเทรา เพื่อนำข้อมูลไปใช้ในการปรับปรุงการจัดการฟาร์ม ทำการเก็บข้อมูลจากการบันทึกพันธุ์ประวัติและข้อมูลลักษณะความสมบูรณ์พันธุ์ประกอบด้วย อายุเมื่อให้ลูกตัวแรก และช่วงห่างการให้ลูกของแม่กระบือ จำนวน 147 ตัว ระหว่างปี พ.ศ. 2543 – 2560 วิเคราะห์ความแปรปรวนด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป ผลการศึกษาพบว่า กระบือนม กระบือลูกผสม และกระบือปลัก มีอายุเมื่อให้ลูกตัวแรกเฉลี่ยเท่ากับ 58.79±14.02, 60.84±14.06 และ 55.17±18.58 เดือน (P>0.05) ตามลำดับ ช่วงห่างการให้ลูกเฉลี่ย 524.24±154.53, 539.97±148.06 และ 530.70±101.92 วัน ตามลำดับ (P>0.05) ช่วงห่างการให้ลูกลำดับท้องที่ 1, 2, 3, 4 และ >5 ขึ้นไป มีค่าเท่ากับ 568.71±153.72, 517.40±139.43, 500.26±140.85, 476.14±144.90 และ 509.55±163.58 วัน ตามลำดับ และลำดับการคลอดมีผลต่อช่วงห่างการให้ลูกในทุกลำดับการคลอด (P<0.05) จากผลการศึกษาสรุปได้ว่า อิทธิพลของลำดับการคลอดมีผลต่อลักษณะช่วงห่างการให้ลูก อิทธิพลของพันธุ์ไม่มีผลต่อลักษณะอายุเมื่อให้ลูกตัวแรกและลักษณะช่วงห่างการให้ลูก การปรับปรุงด้านการจัดการฟาร์ม ด้านโภชนาการ และการใช้เทคโนโลยีด้านการปรับปรุงพันธุ์สัตว์สามารถปรับปรุงลักษณะอายุเมื่อให้ลูกตัวแรกและลักษณะช่วงห่างการให้ลูกในกระบือ

Abstract

Low fertility efficiency in buffaloes is a major economic problem. The objective of this study was to investigate the fertility efficiency in Riverine buffaloes, Crossbred Buffalo and Swamp Buffaloes. All buffaloes belong to network farm of Department of Livestock development in Plaeng Yao district, Chachoengsao Province. The results will be used for improvement of farm management. The data of pedigree and fertility traits including age at first calving (AFC) and calving interval (CI) were collected from 147 buffaloes during 2000 to 2018. All Statistical analysis were performed using program package. The result showed that the age at first calving of Riverine Buffaloes, Crossbred Buffaloes and Swamp Buffaloes were 58.79±14.02, 60.84±14.06 and 55.17±18.58 months, respectively (P>0.05). The calving interval of three groups were 524.24±154.53, 539.97±148.06 and 530.70±101.92 days, respectively (P>0.05). The average calving interval at 1, 2, 3, 4 and over 5 parity were 568.71±153.72, 517.40±139.43, 500.26±140.85, 476.14±144.90 and 509.55±163.58 days, respectively. Calving interval were influenced by parity (P<0.05). It was concluded that parity affected the calving interval. However, breed did not influence on age at first calving and calving interval.Therefore, age at first calving and calving interval of buffaloes can be improved through farm management, nutrition and breeding technologies.


คำสำคัญ : กระบือ  ความสมบูรณ์พันธุ์  ฟาร์มเกษตรกรเครือข่ายกรมปศุสัตว์

1/ ทะเบียนวิชาการเลขที่ : 61(2)-0206-113

2/ กลุ่มพัฒนาระบบการผลิตและการรับรองพันธุ์สัตว์ สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์ อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี

3/ สำนักเทคโนโลยีชีวภาพการผลิตปศุสัตว์ อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี