ชื่อบทความ(ภาษาไทย): สภาพการผลิต ต้นทุน และผลตอบแทนการเลี้ยงกระบือ ภายใต้การจัดการของเกษตรกรเครือข่าย ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์สุรินทร์ 1/
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Productivity, Production Cost and Economic Return from Buffaloes Production in Network Farmers under Surin Livestock Research and Breeding Center Promotion. 1/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): ไชยวัฒน์ ภิญโญเทพประทาน 2/   พิเศษ แสดกระโทก 2/นิกร สางห้วยไพร3/สุวิช บุญโปร่ง4/ และฉัตรชัย เต้าทอง5/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ): Chaiwat Pinyotheppratan 2/   Piset sadkrathok 2/Nikorn Sanghuayphrai3/Suvit Boonprong4/ And Chatchai TaoThong55/
Online: 18 April 2018
หน้าบทความ: 36-60
คำสำคัญ: สภาพการผลิต,ต้นทุน,ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ,กระบือ,เกษตรกรฟาร์มเครือข่าย,productivity, production cost, economic return, buffalo, network farmers

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพการผลิต ต้นทุน ผลตอบแทนการเลี้ยงกระบือ ปัญหาอุปสรรค และ ข้อเสนอแนะ กลุ่มตัวอย่างประชากรที่ศึกษาเป็นเกษตรกรฟาร์มเครือข่าย ของศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์สุรินทร์ จำนวน 123 ราย ดำเนินการศึกษาระหว่างเดือนตุลาคม 2557 – กันยายน 2558
ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรฟาร์มเครือข่าย มีอายุเฉลี่ย 51.39 ปี เกษตรกรส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับประถมศึกษาร้อยละ 78.90 ทำนาเป็นอาชีพหลัก เลี้ยงกระบือเป็นอาชีพเสริม ร้อยละ 48.00 มีรายได้ในครัวเรือนอยู่ระหว่าง 50,001-100,000 บาทต่อปี มีสมาชิกในครัวเรือนเฉลี่ย 4.92 คน สมาชิกที่ช่วยงานในฟาร์มเฉลี่ย 2.36 คน มีประสบการณ์ในการเลี้ยงกระบือเฉลี่ย 28.99 ปี การผลิตกระบือ พบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เลี้ยงกระบือปลักพื้นเมือง เฉลี่ยรายละ 4.21 ตัว รูปแบบการเลี้ยงเป็นแบบผูกล่ามร่วมกับการปล่อยแทะเล็มและตัดหญ้าให้กิน เกษตรกรมีการปลูกหญ้า ร้อยละ 68.30 ใช้พื้นที่ประมาณ 0.53 ไร่ ปลูกหญ้าเนเปียร์ปากช่อง1 ร้อยละ 40.70 และมีการสำรองอาหารหยาบเป็นฟางแห้ง มีการเสริมอาหารแร่ธาตุเป็นบางครั้ง การผสมพันธุ์ใช้การจูงไปผสมพ่อพันธุ์ ร้อยละ 61.80 แม่กระบือให้ลูก 3 ปี 2 ตัว ร้อยละ 86.20 ต้นทุนการเลี้ยงกระบือ พบว่า มีต้นทุนเฉลี่ย 23,989.38 บาทต่อตัว ผลตอบแทนการเลี้ยงกระบือ พบว่าราคาที่จำหน่ายได้เฉลี่ย 31,379.75 บาทต่อตัว และมีรายได้จากจำหน่ายมูลกระบือเฉลี่ย 6,931.25 บาทต่อตัว รวมรายได้ทั้งสิ้นเฉลี่ย 38,311.00 บาทต่อตัว ปัญหาอุปสรรคการเลี้ยงกระบือ พบว่าเกษตรกรมีปัญหาระดับปานกลาง ด้านราคาพันธุ์กระบือแพง และมีปัญหาระดับน้อย ด้านราคาอาหารข้นแพง แหล่งหญ้าธรรมชาติจำกัด อัตราการผสมเทียมติดต่ำ และขาดแหล่งเงินทุน จากผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าเกษตรกรฟาร์มเครือข่ายสามารถพัฒนายกระดับเป็นเกษตรกรผู้ผลิตกระบือพันธุ์ดีขยายสู่เกษตรกรรายอื่นและเป็นอาชีพที่มั่นคง มั่งคั่งและยั่งยืนต่อไป

Abstract

The research objectives were to study the production condition, production cost with raising buffalo, economic return of buffalo raising, identify problem, obstacles and suggestions. The 123 farmers which studied were Network farmers of Surin Livestock Breeding and Research Center. These were interviewed from October 2014 to September 2015.

The results showed that network farmer was the average 51.39 years old. They were elementary education 78.90 percent. Their occupation did paddy farming and secondary occupation with raising buffalo (48.00 percent). They had total incomes between 50,001 and 100,000 Baht per year. The member farmers were 4.92 head per household and were 2.36 person who could work in their farm. They had experiences in raising buffalo with average 28.99 years. The result of productivity show farmers raised swamp buffaloes in the average 4.21 animals. The majority of farmers raised their buffaloes by restriction followed by cut and carried method and grazing in public land. They were planning grass 68.30 percent in the average 0.53 rai with Napier Pak Chong-1 with 40.70 percent and they had stored rice straw and supplemented minerals for animals in sometimes. Moreover, animals breeding, they would pick up the sire for mating dam 61.80 percent. The calving rate of buffaloes gave birth with 2 calves per 3 years (86.20 percent). In the terms of production cost found that they were average 23,989.38 Baht per animal. Economic return of buffalo raising the average selling price is 31,379.75 Baht per animal and sold total manures of 6,931.25 Baht per animal. The total income from selling each buffalo were 38,311.00 Baht per animal. The problems and obstacles on raising buffalo found that they were moderate levels, however, the price of buffalo and the other problems at low levels were as of following: expensive concentrate, lack of the area for raising buffalo, poor conception in artificial insemination.  This study suggested that the network farmers can development to breeder swamp buffalo for extend to other farmers. The raising buffalo can stability, prosperity and sustainable career.


1/เลขทะเบียนวิจัย 58(1)-0506-027

2/ศูนย์วิจัยและพัฒนากระบือ ตำบลนาบัว อ. เมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ 32000

3/ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ท่าพระ ตำบลท่าพระ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40260

4/กองส่งเสริมและพัฒนาการปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ เขตราชเทวี กรุงเทพ 10400

5/สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร เขต 11 ถนนแจ้งสนิท ตำบลแจระแม อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี 34000