ชื่อบทความ(ภาษาไทย): การคัดเลือกคู่ผสมพันธุ์เพื่อควบคุมอัตราเลือดชิดและผลตอบสนองทางพันธุกรรมที่เหมาะสมต่อลักษณะการเจริญเติบโตในฝูงปิดของโคพันธุ์ตาก1/
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Mate selection for joint control of inbreeding and genetic response on growth traits in closed Tak cattle breeding herds .1/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): ประสิทธิ์ ยิ้มเกต2/ เยาวลักษณ์ เลไพจิตร2/วุฒิพงษ์ อินทรธรรม3/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ): Prasit Yimget2/ Yoawaluck Leepaijit 2/ Wutipong Intaratham 3/
Online: 4 October 2013
หน้าบทความ: 15-35
คำสำคัญ: Tak cattle, inbreeding, genetic response, mate selection

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประมาณอิทธิพลของอัตราเลือดชิดที่มีผลต่อลักษณะการเจริญเติบโต รวมทั้งการคัดเลือกคู่ผสมพันธุ์ในการควบคุมระดับอัตราเลือดชิดเพื่อให้มีผลตอบสนองทางพันธุกรรมที่เหมาะสมในประชากรรุ่นลูกในฝูงปิดของโคพันธุ์ตาก ชุดข้อมูลการเจริญเติบโตรวบรวมจากศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ตาก สถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์นครสวรรค์ และสถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์ พิษณุโลก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530 จนถึงปี พ.ศ. 2555 รวม 26 ปี จำนวนข้อมูลทั้งสิ้น 6,074 ข้อมูล จากสัตว์ในพันธุ์ประวัติ 9,446 ตัว โดยการนำอัตราเลือดชิดของโคแต่ละตัว ไปใช้เป็นตัวแปรร่วมในโมเดลการวิเคราะห์ด้วยวิธี average information restricted maximum likelihood procedure ร่วมกับหุ่นจำลองทางพันธุกรรมแบบ multivariate analysis ภายใต้ animal models ค่าเฉลี่ยของค่าการผสมพันธุ์และดัชนีการคัดเลือกของโคที่เกิดในปี พ.ศ.2530 จัดให้เป็นปีฐานทางพันธุกรรม ผลตอบสนองทางพันธุกรรมของแต่ละลักษณะและดัชนีการคัดเลือกคำนวณโดยใช้สมการถดถอยตามปีที่โคเกิด การจัดคู่ผสมพันธุ์ของพ่อและแม่พันธุ์คำนวณด้วยกลยุทธ์ที่สมดุลระหว่างค่าดัชนีของลูกกับการมีบรรพบุรุษร่วมของพ่อ-แม่ ผลการศึกษาพบว่า จากจำนวนโคทั้งหมดมีโคที่มีเลือดชิด 518 ตัว และในจำนวนโคที่มีเลือดชิดทั้งหมดมีอัตราเลือดชิดเฉลี่ย เท่ากับ 3.10 % หรือเท่ากับ 0.30 % ของค่าเฉลี่ยฝูง อัตราเลือดชิดมีแนวโน้มสูงขึ้นในปี 2552 ถึงปี 2555 จาก 0.99 % เพิ่มเป็น 1.29 % โดยอิทธิพลของอัตราเลือดชิดที่เพิ่มขึ้น 1 % จะส่งผลทำให้น้ำหนักแรกเกิด น้ำหนักหย่านม น้ำหนัก 400 วัน และน้ำหนัก 600 วันลดลง เท่ากับ 0.007, 0.298, 2.295 และ 0.869 กิโลกรัม มีผลตอบสนองทางพันธุกรรม ตลอดช่วง 26 ปี เพิ่มขึ้นเท่ากับ 0.02, 0.33, 0.43, 0.57 และ 0.03 กิโลกรัมต่อปีของน้ำหนักแรกเกิด น้ำหนักหย่านม น้ำหนัก 400 วัน น้ำหนัก 600 วัน และดัชนีการคัดเลือก ตามลำดับ จากการจัดคู่ผสมพันธุ์จากพ่อพันธุ์ 20 ตัว และแม่พันธุ์ 500 ตัว (1 ต่อ 25 ตัว) มีค่าดัชนีการผสมพันธ์เฉลี่ยเท่ากับ 6.03 กิโลกรัม พบว่ากลยุทธ์การจัดคู่ผสมพันธุ์ด้วยวิธีการถ่วงน้ำหนักการมีบรรพบุรุษร่วมด้วยขนาดประชากรที่มี effective size ต่ำ (weighting on coancestry) มีความเหมาะสมที่สุดกับประชากรฝูงปิดของโคพันธุ์ตากชุดนี้ ทำให้ผลตอบสนองทางพันธุกรรมของลูกมีค่าเท่ากับ 8. 24 กิโลกรัม เพิ่มขึ้นจากฐานเดิมของพ่อแม่ 2.11 กิโลกรัม มีค่าเฉลี่ยของอัตราเลือดชิดในลูกเท่ากับ 0.66 % โดยมีค่าต่ำสุดและสูงสุดอยู่ระหว่าง 0-13 %

Abstract

The objectives of this study were to estimate inbreeding effects on growth traits, mate selection for joint control of inbreeding and genetic response in closed Tak cattle herds. The growth traits were collected from Tak Livestock Research and Breeding Center, Phitsanulok and Nakornsawan Livestock and Breeding Stations, comprised of 6,074 records with 9,446 animals in pedigrees, born from 1987 to 2012. The individual of inbreeding coefficients was included as linear covariates using average information restricted maximum likelihood procedure with multivariate analysis under animal model. Averages estimated breeding value and index EBVs of animal born in 1987 were set to zero as a base group. Genetic responses of each trait and index EBVs were calculated by regressing average estimated breeding values and index EBVs on birth years of animals. The mate selection index of each candidate over both sexes in active herds was calculated for genetic response with balance strategies between predicted index value in progeny and parental coancestry. The results revealed that the average inbreeding of 518 heads of Tak cattle from 8,584 heads was 3.10 % of the total numbers or 0.30 % of the herd’s averages. The trends of inbreeding slightly increased in 2009 to 2012 were to be 0.99-1.29 %. One percent increasing of inbreeding resulted in decreasing on birth weight, weaning weight, 400 days and 600 days weight for 0.007, 0.298, 2.295 and 0.869 kg. Genetic responses were 0.02, 0.33, 0.43, 0.57 and 0.03 kg./ year for birth, weaning, 400 days, 600 days weight and index EBVs, respectively. The averages of index EBVs for the mate selection from 20 sires and 500 dams were 6.03 kg. The results showed that the balance strategy with weighting factor to discourage low effective population size ( ) on coancestry approach were suitable for this closed Tak breeding herd. The genetic response of index EBVs in progeny was 8.24 kg. and was improved by 2.11 kg. compared to those of parental mate selection. The averages of predicted inbreeding coefficients of progeny were 0.66 % with minimum and maximum value were between and 0-13%.


1/ ทะเบียนวิชาการเลขที่: 56(2) – 0206 – 124

2/ สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์ พญาไท ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400

3/ กลุ่มพัฒนาวิชาการปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ พญาไท ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400