ชื่อบทความ(ภาษาไทย): ลักษณะซาก และองค์ประกอบเนื้อ ของกวางรูซ่า แซมบ้า-รูซ่า และเนื้อทราย
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Carcass characteristics and meat quality of  Rusa,  Sambar-Rusa Crossbredand Hog deer
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): สรรทยา  อินทจินดา1/  สุวิทย์  อโนทัยสินทวี2/ จงเจษฏ์  ศรีกระจ่าง3/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ): Santaya Intachinda 1/   Suwit  Anothaisinthawee2/   Jongjage  Srikrajung 3/
Online: 18 March 2013
หน้าบทความ: 66-79
คำสำคัญ: กวางรูซ่า กวางแซมบ้า-รูซ่า เนื้อทราย ซาก  เนื้อกวาง Rusa deer, Sambar-Rusa crossbred deer, Hog deer, Carcass, Venison

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอายุเมื่อชำแหละที่มีผลต่อลักษณะซาก องค์ประกอบและคุณภาพของเนื้อของกวางพันธุ์รูซ่า (RU) กวางลูกผสมแซมบ้า-รูซ่า (SR) และเนื้อทราย (Hog) โดยใช้กวางเพศผู้ไม่ตอนสายพันธุ์ละ 9 ตัว รวม 27 ตัว เริ่มขุนเมื่อกวางมีอายุ 0.5 ปี 1.5 ปี และ 2.5 ปี ระยะเวลาในการทดลอง 180 วัน วางแผนการทดลองแบบ 3×3 Factorial in completely randomized design มีปัจจัย 2 ปัจจัยคือ พันธุ์กวาง 3 สายพันธุ์ (RU, SR และ Hog) และอายุเมื่อชำแหละ 3 ช่วงอายุ (1 ปี 2 ปี และ 3 ปี) จัดได้ 9 treatment combination คือ (RU1, RU2, RU3, SR1, SR2, SR3, Hog1, Hog2 และ Hog3) พบว่าอิทธิพลร่วมระหว่างพันธุ์และอายุเมื่อชำแหละซากมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ในบางลักษณะ คือน้ำหนักเริ่มต้น น้ำหนักสิ้นสุด น้ำหนักซาก เปอร์เซ็นต์สันสะเอว และเปอร์เซ็นต์ไขมันของสันสะเอว ซึ่งน้ำหนักเริ่มต้น น้ำหนักสิ้นสุด และน้ำหนักซากของกลุ่ม SR3 มีค่ามากที่สุด (83.3±1.89 129.17±4.16 กก. และ 94.2±3.56 กก.) (P<0.05) เปอร์เซ็นต์เนื้อสันสะเอว กลุ่ม Hog1 และ กลุ่ม SR1 มีค่ามากที่สุดเท่ากับ 12.19±0.33% และ 11.91±0.33% (P<0.05) เปอร์เซ็นต์ไขมันในเนื้อสันสะเอว ของกลุ่ม Hog1 มีค่าน้อยที่สุด (0.97±0.05%)
การเปรียบเทียบระหว่างสายพันธุ์ พบว่าอัตราการเจริญเติบโต (ADG) ของ SR มีค่ามากที่สุด (227.78±8.64 g/d) (P<0.05) ด้านลักษณะซาก พื้นที่หน้าตัดเนื้อสัน (LEA) ของ SR มีค่ามากที่สุด (46.44±0.73 cm2) (P<0.05) เปอร์เซ็นต์ซากของ Hog มีค่าน้อยที่สุด (62.00±0.79%) (P<0.05) RU มีเปอร์เซ็นต์ซากส่วนหน้า (คอ ไหล่ ขาหน้า อกและสันซี่โครง) มากที่สุด (52.01±0.42%) (P<0.05) ขณะที่ SR และ Hog มีเปอร์เซ็นต์ซากส่วนหลัง (สันสะเอว สันสะโพกและขาหลัง) มากที่สุด (48.37±0.40 และ 48.40±0.40) (P<0.05) ด้านคุณภาพเนื้อ SR และ RU มีเนื้อสีเข้มกว่า Hog (P<0.05) สีของเนื้อในรูปค่าสีแดง (Col a) เท่ากับ 5.59±0.13, 5.64±0.13 และ 4.80±0.13 ตามลำดับ ด้านความนุ่มของเนื้อ ค่าแรงตัดผ่านเนื้อ เปอร์เซ็นต์การสูญเสียน้ำระหว่างการเก็บรักษา เปอร์เซ็นต์การสูญเสียน้ำระหว่างการปรุงสุก ทั้งสามสายพันธุ์มีค่าไม่แตกต่างกัน
อิทธิพลของอายุเมื่อชำแหละซาก พบว่า ADG ของกวางที่อายุ 2 ปี (159.26±9.33 g/d) มากกว่า 3 ปี (134.92±8.65 g/d) (P<0.05) แต่ไม่แตกต่างจาก 1 ปี (146.03±8.65 g/d) เปอร์เซ็นต์ซากส่วนหน้าของกวางที่อายุ 3 ปี มีค่ามากที่สุด (52.54±0.42%) (P<0.05) เปอร์เซ็นต์ซากส่วนหลังของกวางที่อายุ 1 ปีมีค่ามากที่สุด (50.03±0.40%) (P<0.05) เปอร์เซ็นต์ไขมันของกวางที่อายุ 2 ปีมีค่ามากที่สุด (1.86±0.20%) (P<0.05) ด้านคุณภาพเนื้อ เปอร์เซ็นต์โปรตีนของเนื้อกวาง ค่าแรงตัดผ่านเนื้อ เปอร์เซ็นต์การสูญเสียน้ำระหว่างการเก็บรักษา เปอร์เซ็นต์การสูญเสียน้ำระหว่างการปรุงสุก และขนาดเส้นใยกล้ามเนื้อ ในทุกช่วงอายุไม่แตกต่างกัน สีของเนื้อในรูปค่าสีสว่าง (lightness, col L) ของเนื้อกวางที่อายุ 1 ปี มีสีอ่อนที่สุด (46.54±0.58) (P<0.05)

Abstract

The experiment was conducted to evaluate the effects of breed and age at slaughter on carcass characteristics and meat qualities of Rusa, Sambar-Rusa crossbred and Hog deer. Twenty seven entire male deer were randomly selected from three breeds. Each breed contained of 9 deer at the age of 0.5, 1.5 and 2.5 years, with 3 replications in each group. After 180 days, all deer were slaughtered. The experiment design was 3 x 3 factorial in a completely randomized design with two factors of breed group ; Rusa deer (RU), Sambar-Rusa deer (SR) and Hog deer (Hog) and age at slaughter ; 1, 2 and 3 years. Deer were assigned in 9 treatment combinations (SR1 SR2 SR3 RU1 RU2 RU3 Hog1 Hog2 Hog3). The results revealed that the interaction between breed and age at slaughter had significant (P<0.05) effect on the traits of initial weight, final weight, carcass weight, loin and fat in loin. The initial weight, final weight and carcass weight of SR3 group had the highest value (83.3±1.89 kg, 129.17±4.16 kg. and 94.2±3.56 kg respectively) (P<0.05). The loin percentage of Hog1 group and SR1 group were higher than the others (12.19±0.33% and 11.91±0.33%) (P<0.05). The fat percentage in loin of Hog1 group had the lowest value (0.97±0.05).
The comparison among breeds was shown that ADG of SR had the greatest value (P<0.05) follow by RU and Hog respectively, (227.78 ± 8.64, 128.57 ± 8.64 and 83.86 ± 9.34 g/d). Loin eye area (LEA) of SR had the greatest value (46.44±0.73 cm2). Carcass percentage of Hog had the lowest value (62.00±0.79%). RU had the highest percentage (52.01±0.42%) of fore quarter portion (neck, shoulder, fore leg, breast and rack). Hog and SR had percentage of hind quarter portion (rump, hind leg and loin) greater than RU (48.37±0.40% and 48.40±0.40%) (P<0.05), On the meat qualities, col a of M.longissimus dorsi of SR, RU and Hog were 5.59±0.13, 5.64±0.13 and 4.80±0.13 respectively. There were not significant different on shear force, drip loss, cooking loss and muscle fiber diameter among three breeds.
Effect of age at slaughter : in the traits ADG of the group slaughtered at 2 years (159.26±9.33 g/d) was greater than 3 years (134.92±8.65 g/d) (P<0.05) but was not different from 1 year (146.03±8.65 g/d). LEA and carcass percentage of all ages were not significant different. Percentage of fore quarter portion of age at 3 years had the greatest value (52.54±0.42%). Percentage of hind quarter portion of age at 1 years had the highest value (50.03±0.40%) (P<0.05). The fat percentage of age at 2 years had the highest value (1.86±0.20%). There were not significant different on shear force, drip loss, cooking loss and muscle fiber diameter among three groups of different ages at slaughter. Meat color (Col L) from age of deer at 1 year was brighter (46.54±0.58) than the others (P<0.05).


โครงการวิจัยเลขที่ 52 (1) -0206-013

1/ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์หนองกวาง  จังหวัดราชบุรี

2/ กลุ่มวิจัยและพัฒนาสัตว์เล็ก สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์  จังหวัดกรุงเทพมหานคร

3/ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์นครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา