ชื่อบทความ(ภาษาไทย): สมรรถภาพการผลิตกระบือนมพันธุ์เมซานีที่เลี้ยงในสถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์บุรีรัมย์
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Production Performance of Mehsani River Buffalo under Buriram Livestock Research
and Testing Station Condotions.
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): ศรุต วงษ์ขันธ์1  พิเศษ แสดกระโทก2 ประมร เมืองพรม1ฉลองชัย ชุ่มชื่น2 พิชิต ชุ่มเจริญ1 สุวิช บุญโปร่ง3

ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ): Sarut vongkhan 1  Piset sadkrathok 2 Pramon muengprom 1Charlongchai chumcheen 2 Pichit chumchaloen 1  Suvit Boonprong 3

Online: 6 February 2013
หน้าบทความ: 8-30
คำสำคัญ: กระบือนมพันธุ์เมซานี อัตราการเจริญเติบโต ความสมบูรณ์พันธุ์ ปริมาณน้ำนม องค์ประกอบของน้ำนม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์การศึกษาครั้งนี้ เพื่อศึกษาสมรรถภาพการผลิตกระบือนมพันธุ์เมซานี ที่เลี้ยงในสถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์บุรีรัมย์ โดยรวบรวมข้อมูลด้านการเจริญเติบโต ความสมบูรณ์พันธุ์ ปริมาณและองค์ประกอบของน้ำนม ระหว่างปี 2548 – 2555 วิเคราะห์ความแปรปรวนปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโต ได้แก่ เพศ ฤดูกาล และปีที่เกิด จากนั้นเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของลักษณะที่ศึกษา ผลการศึกษาพบว่า กระบือนมพันธุ์เมซานี มีน้ำหนักแรกเกิด น้ำหนักหย่านม (240 วัน) น้ำหนักเมื่ออายุ 400 วัน และอายุ 600 วัน มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 29.61, 205.90, 237.50 และ 348.76 กก. ตามลำดับ อัตราการเจริญเติบโตก่อนหย่านม, จากหย่านมถึง 400 วัน และจากน้ำหนักเมื่ออายุ 400 – 600 วัน มีค่าเท่ากับ 0.731, 0.321 และ 0.448 กก.ต่อวัน ตามลำดับ ปัจจัยเนื่องจากเพศของลูก และฤดูที่เกิด ไม่มีอิทธิพลต่อน้ำหนักและการเจริญเติบโตในระยะต่างๆ แต่ปัจจัยของปีที่เกิดของลูกกระบือ มีอิทธิพลต่อลักษณะการเจริญเติบโตก่อนหย่านม, น้ำหนักหย่านม, น้ำหนักเมื่ออายุ 400 วัน และอายุเมื่อ 600 วัน (P<0.01) สำหรับลักษณะความสมบูรณ์พันธุ์ พบว่า อายุเมื่อให้ลูกตัวแรกเฉลี่ย เท่ากับ 1,301.81 วัน ช่วงห่างการให้ลูกเฉลี่ย เท่ากับ 476.00 วัน แม่กระบือให้ผลผลิตน้ำนมเฉลี่ย 1,062 กก. ต่อระยะเวลาการให้นมเฉลี่ย 273.53วัน หรือเฉลี่ย 3.95 กก.ต่อวัน ส่วนองค์ประกอบของน้ำนม พบว่า มีไขมัน 7.24% โปรตีน 5.85% แลคโตส 4.39% แยกเป็นของแข็งรวมทั้งหมด 25.03% และของแข็งไม่รวมไขมัน เท่ากับ 10.83%

Abstract

The objective for this research was to study production performance of Mehsani river buffalo at Buriram Livestock Research and Testing Station. Data of growth performance, fertility, milk yields and milk compositions were recorded from 2005 to 2012. Least Square Analysis was used for statistical analysis. The effects of sex, season and year at birth of calves were also for unbiased adjustment. The research revealed that birth weight, weaning weight (240 days), 400 days weight and 600 days weight were 29.61, 205.90, 237.50 and 348.76 kg, respectively. The average growth rate between birth weight to weaning weight, between weaning weight to 400 days weight and between 400 days weight to 600 days weight of age were 0.731, 0.321 and 0.448 kg/d, respectively. Sex and season at birth of calves did not effect on growth rate. In contrast, year at birth of calves had significantly (P<0.01) differ on growth rate of those animals at weaning weight, weaning weight (240 days), 400 and 600 days weight of age. The fertility such as: age at first calving and calving interval were 1,301.81 and 476.00 days, respectively. The average milk yields per lactation, length of lactation and milk yields per head per day were 1,062 kg, 273.53 days and 3.95 kg/h/d, respectively. Moreover, milk compositions found that milk fat, protein, lactose, total solid and solid not fat were 7.24, 5.85%, 4.39%, 25.03% and 10.89%, respectively.


ทะเบียนวิชาการเลขที่: 55(2)-0206-165
1 สถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์บุรีรัมย์ อ.ปะคำ จ.บุรีรัมย์ 31220
2 ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์สุรินทร์ อ. เมือง จ. สุรินทร์ 32000
3 กลุ่มวิจัยและพัฒนากระบือ สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์ เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10401