ชื่อบทความ(ภาษาไทย): อิทธิพลของอัตราเลือดชิดต่อลักษณะการเจริญเติบโตในโคพื้นเมืองอีสาน
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ): Effect of Inbreeding on growth traits in Esarn indigenous cattle.
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย): ดนัย คำขวัญ1/ เยาวลักษณ์ เลไพจิตร1/ เอก วิทูรพงศ์1/ วุฒิพงษ์ อินทรธรรม2/
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ): Danai Khamkwan1/Yoawaluk Laepaijit1/Ek Vitoonpong1/ Wutipong Intaratham 1/
Online: 5 September 2012
หน้าบทความ: 15-27
คำสำคัญ: อัตราเลือดชิด ขนาดประชากรที่มีศักยภาพทางพันธุกรรม การเจริญเติบโต โคพื้นเมืองอีสาน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของอัตราเลือดชิดและจำนวนประชากรที่มีศักยภาพทางพันธุกรรม (effective population size) ของโคพื้นเมืองอีสานต่อลักษณะการเจริญเติบโต ที่เลี้ยงภายใต้สภาพแวดล้อมของสถานีวิจัยและทดสอบพันธุ์สัตว์อุบลราชธานีและสถานีวิจัยฯ ชัยภูมิ จากข้อมูลโคทั้งสิ้นจำนวน 4,133 ตัว โดยการนำอัตราเลือดชิดของโคแต่ละตัวไปใช้เป็นตัวแปรร่วมในโมเดลการวิเคราะห์ด้วยวิธี average information restricted maximum likelihood (AI-REML) ร่วมกับหุ่นจำลองทางพันธุกรรม animal model ลักษณะที่ศึกษาได้แก่ น้ำหนักแรกเกิด น้ำหนักหย่านม (200 วัน) น้ำหนัก 400 วัน และน้ำหนัก 600 วัน โดยลักษณะดังกล่าวมีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 16.48, 85.41, 122.50 และ 159.00 กิโลกรัม ตามลำดับ ผลการศึกษาพบว่าโคพื้นเมืองอีสานมีค่าขนาดประชากรที่มีศักยภาพทางพันธุกรรมเฉลี่ย 57.94 อายุการใช้งานของพ่อ-แม่พันธุ์เฉลี่ย 5.78 ปี มีเลือดชิดเฉลี่ย 36.06 ตัวต่อปี คิดเป็น 13.66% ของจำนวนโคทั้งหมด มีอัตราเลือดชิดเฉลี่ย 1.21% ต่อปี และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเป็นเชิงเส้นตรงในช่วงปี 2002-2009 จาก 2.65% เป็น 3.68%  อัตราเลือดชิดที่เพิ่มขึ้น 1% ทำให้น้ำหนักแรกเกิดเพิ่มขึ้น 0.011 กิโลกรัม แต่น้ำหนักหย่านม (200 วัน), น้ำหนัก 400วัน และน้ำหนัก 600 วัน ลดลง เท่ากับ 0.012, 0.081 และ 0.225 กิโลกรัม จากการวิเคราะห์โครงสร้างอายุโคพื้นเมืองอีสานควรมีจำนวนประชากรที่มีศักยภาพทางพันธุกรรมเท่ากับ 81.6 มีอายุเฉลี่ยพ่อ-แม่พันธุ์เท่ากับ 6 ปี อัตราส่วนพ่อ-แม่พันธุ์ 1:8 ภายในระยะเวลา 20 ปี ประชากรโคพื้นเมืองฝูงนี้จะมีอัตราเลือดชิดเพียง 2.03%   

Abstract

The objectives of this study were to estimate the amount of inbreeding effect and effective population size on growth traits in Esarn indigenous cattle. Pedigree records of 4,133 animals during the period of 1992 to 2009 were collected from Ubolrachatanee and Chaiyapoom livestock breeding stations. The individual inbreeding coefficients were calculated form available pedigree. The inbreeding effect was included as a linear covariate of individual inbreeding coefficients by Restricted Maximum Likelihood (REML) under animal model. The data of this study were birth weight, weaning weight (200 day), 400 day and 600 day weight being 16.48, 85.41, 122.50 and 159.00 kg., respectively. The results showed that the effective population size and generation interval of Esarn indigenous cattle were 57.94 and 5.78 years. The average number of inbred animal was 36.06 heads/year (13.66 % out of total population.) The average of inbreeding was 1.2 percent / years. During the period of 2002-2009, the inbreeding more increased from 2.65% to 3.68%. The effects of    1% increase in inbreeding level increased 0.011 kg. of birth weight, in contrast, weaning weight, 400 day wt. and 600 day wt. decreased by 0.012, -0.082 and – 0.225 kg. respectively. The analysis of herd structure within 20 years indicated that the optimum effective populaion size, generation interval and bull:cows ratio were 81.6, 6 years and 1:8., respectively. The estimated inbreeding of Esarn indigenous cattle could maintain in the optimum rate of 2.03 percent /year.


เลขทะเบียนวิชาการ :  55(2)-0206-128

1/ สำนักพัฒนาพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์ ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400

2/ กลุ่มพัฒนาวิชาการปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400